“Anne, başım belada, acil para lazım.” Birkaç saniyelik bir sosyal medya videosundan elde edilen ses örneğiyle, bir yakınınızın sesini taklit eden aramalar artık teknik olarak mümkün. Dolandırıcılık senaryosu eski; kullanılan araç yeni.
Uyarı işaretleri
- Aşırı aciliyet ve “kimseye söyleme” baskısı
- Bilinmeyen bir numaradan veya gizli numaradan arama
- Paranın bir üçüncü kişinin hesabına, kripto varlığa veya hediye kartına gönderilmesinin istenmesi
- Soruları geçiştiren, konuşmayı kısa tutan ses
İlk 30 dakikada
- Aramayı kapatın ve yakınınızı kayıtlı numarasından arayın.
- Para gönderdiyseniz bankanızın müşteri hizmetlerini hemen arayın; işlem ve alıcı bilgilerini iletin.
- Arama kaydını, numarayı, saati ve varsa mesajları silmeyin.
- 155 Polis veya 156 Jandarma hattı ile bağlantı kurun ya da Cumhuriyet Başsavcılığına başvurun.
Önleyici tedbir: aile içi güvenlik sözcüğü
Aile üyeleri arasında yalnızca sizin bildiğiniz bir soru veya sözcük belirleyin. Acil para talebinde bu sözcüğü sormak, en gelişmiş ses taklidini bile etkisiz bırakabilir.
Sesinizi korumak
Uzun konuşma içeren herkese açık videolar, ses klonlaması için malzeme olabilir. Özellikle yaşlı yakınlarınızın telefon numaralarıyla birlikte ses kayıtlarının paylaşılmasına dikkat edin.
“Bu dolandırıcılık şüphesiyle ilgili arama saati, numara, konuşma içeriği, istenen tutar ve gönderim bilgilerini tarih sırasıyla bir olay özetine dönüştür. Kişisel bilgiler için yer tutucu kullan.”
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ ile ses taklidi yaparak para istemek hangi suç?
Somut olaya göre TCK m.158'deki nitelikli dolandırıcılık, özellikle bilişim sistemleri veya banka araç olarak kullanıldıysa, gündeme gelebilir.
Gönderdiğim parayı geri alabilir miyim?
Bankaya ne kadar hızlı bildirim yaptığınız önemlidir. Alıcı hesaba ilişkin tedbirler ve ceza soruşturması kapsamındaki işlemler paranın takibinde etkili olabilir; sonuç garanti değildir.
Klonlanmış ses kaydı delil olarak kullanılabilir mi?
Arama kaydı ve mesajlar soruşturmada önemli delildir. Özgün kaydı değiştirmeden saklayın; sesin sahte olduğu teknik incelemeyle ortaya konabilir.
Resmî ve kurumsal kaynaklar
TBB — Avukatlıkta Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Tavsiye RehberiKVKK — Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması RehberiEmniyet Genel MüdürlüğüMevzuat Bilgi Sistemi — Türk Ceza Kanunuİlgili rehberler
İnternet dolandırıcılığı ve IBAN uyuşmazlıklarında AI nasıl kullanılabilir?Deepfake ve AI üretimi sahte içerik hukuki delil olarak nasıl ele alınmalı?“Yapay zekâ destekli yatırım robotu” vaadiyle dolandırıcılık: İşaretler ve başvuru yolları